Αρχική » ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΩΤΗΡΑ - ΑΦΕΝΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ στον ΚΕΡΑΜΟ

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΩΤΗΡΑ - ΑΦΕΝΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ στον ΚΕΡΑΜΟ

Javascript is required to view this map.

Πληροφορίες

Ονομασία: ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΩΤΗΡΑ - ΑΦΕΝΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ στον ΚΕΡΑΜΟ
Αγγλική ονομασία: SOTIRAS - AFENTIS CHRISTOS (KERAMOS)
Εγγύτερος Οικισμός: Καστέλλι Φουρνής
Νομός: Ν.ΛΑΣΙΘΙΟΥ
Δήμος: ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ
Επαρχία: Μιραμβέλλου

Τουριστικές υποδομές

Πρόσβαση

Σήμανση καθ'οδόν: Ναι
WC: Όχι
Xώρος στάθμευσης: Όχι
Eκθετήριο-πωλητήριο: Όχι
Xώρος αναψυχής: Όχι
Υποδομές ΑΜΕΑ: Όχι
Μέρες & Ώρες λειτουργίας:
Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 2841032460
Εισιτήριο: Όχι
Σήμανση: Ναι
Όχημα: Ναι
Περπάτημα: Όχι
Πλωτό Μέσο: Όχι
Άλλο:
Ημερομηνία: 2003-12-15

Χρονική Φάση Χρήσης

Χρονολόγηση Κύριο Τοπωνύμιο Δευτερεύουσες Ονομασίες Τεκμηρίωση Χρονολόγησης Κατηγορία Τεκμηρίωση Κατηγορίας
Ενετική 
Μονή Κεράμου 
Αφέντης Χριστός, Μονή Αφέντη Χριστού 
Βέβαιη 
Ναός 
Βέβαιη 
Ενετική 
Μονή Κεράμου 
Αφέντης Χριστός, Μονή Αφέντη Χριστού 
Βέβαιη 
Μοναστήρι 
Βέβαιη 
ΟΘωμανική 
 
 
Βέβαιη 
Ναός 
Βέβαιη 
ΟΘωμανική 
 
 
Βέβαιη 
Μοναστήρι 
Βέβαιη 
Νεώτεροι Χρόνοι 
 
 
Βέβαιη 
Ναός 
Βέβαιη 

Περιγραφή

Στη θέση Κέραμος του όρους Χάλικα, βορειοδυτικά του κάμπου της Φουρνής και έξω από τον οικισμό του Καστελίου, βρίσκεται η μονή του Σωτήρος – Αφέντη Χριστού η οποία σήμερα δεν κατοικείται. Το μοναστήρι, σε υψόμετρο 400 μ. και με νοτιοανατολικό προσανατολισμό, έχει οπτική επαφή με το χωριό Βρύσες, τη σκοπιά της Βενετοκρατίας Κεφάλα και τα μοναστήρια της εποχής Αγία Παρασκευή και Παναγία Ευαγγελίστρια στη Φουρνή. Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο μεγαλύτερης ορατότητας προς νότο, εφόσον δεν είναι γνωστό το ανώτατο ύψος των οικοδομημάτων της. Γύρω από τη μονή υπάρχει αλσύλλιο πεύκων, κυπαρίσσια και βελανιδιές, ενώ η περιοχή χαρακτηρίζεται από το πετρώδες έδαφος και την κατά τα άλλα θαμνώδη βλάστηση. Ο ναός, που είναι αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος, τιμάται στις 6 Αυγούστου. Είναι μονόχωρος καμαροσκέπαστος και σχετικά μεγάλων διαστάσεων. Έχει νότια είσοδο με οξυκόρυφο ανακουφιστικό τόξο διπλής καμπυλότητας, στο τύμπανο του οποίου είναι χαραγμένη κτιτορική επιγραφή με τη χρονολογία 1644 και τα ονόματα των κτιτόρων: «ΑΧΜΔ (1644) ΜΗΝΙ ΙΟΥΛΙΟ ΚΕ ΟΥΤΟΣ Ο ΠΑΝΣΕΠΤΟΣ ΚΑΙ ΘΕΙΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΟΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΙΚΟΔΟΜΗΘΗ ΕΚ ΒΑΘΡΟΥ ΓΗΣ ΔΗΑ ΕΞΟΔΟΥ ΚΟΠΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΙΕΡΕΩΣ ΚΑΤΖΑΡΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΕΚΝΩΝ ΑΥΤΟΥ ΞΕΝΟΦΟΝΤΟΣ ΙΟΑΝΗΚΙΟΥ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΚΑΙ ΜΑΝΟΥΗΛ ΕΙΣ ΜΝΗΜΟΣΗΝΟΝ ΑΥΤΩΝ». Είναι πιθανό, εφόσον η μονή λειτουργούσε τουλάχιστον από τις αρχές του 17ου αιώνα, ο ναός αυτός να έχει χτιστεί στη θέση παλαιότερου. Αξιόλογο είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο του, που χρονολογείται στο 17ο αιώνα, με τις εντυπωσιακές απεικονίσεις των Πρωτοπλάστων από τη μια στο δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού και από την άλλη όταν διώκονται από τον Παράδεισο. Το δίλοβο λαξευτό αγιοθύριδο είναι από μονολιθική πέτρα. Γύρω από το ναό απλώνεται πλήθος ερειπωμένων κελιών και άλλων οικοδομημάτων. Η αυλή της μονής είναι πλακόστρωτη, έχει είσοδο στα νοτιοανατολικά, ενώ στο βορειοανατολικό άκρο της σώζεται μεγάλη κτιστή υδατοδεξαμενή. Πρόκειται για μεγάλο μοναστήρι, που τουλάχιστον τα μισά του κτίρια ήταν διώροφα και πάντως ψηλοτάβανα. Σε αρκετά καλή κατάσταση διατηρούνται εκείνα της βόρειας πτέρυγας. Ανάμεσα στο ναό και τα κελιά της βόρειας πτέρυγας είναι διατεταγμένοι δύο κτιστοί κίονες οι οποίοι χρησίμευαν για τη στήριξη κληματαριάς (βλ. και μονή Καρδαμούτσας). Το ύψος του συγκροτήματος, η περιμετρική διάταξη των αρχιτεκτονημάτων γύρω από το ναό και η έλλειψη ανοιγμάτων στους σωζόμενους εξωτερικούς τοίχους δίνουν στο μοναστήρι φρουριακό χαρακτήρα. Η μονή αναφέρεται στις γραπτές πηγές από το 17ο αιώνα. Η ίδρυσή της τοποθετείται πριν το 1615 από μέλη της οικογένειας Κατσαρά, στην οποία ανήκαν και οι ιδρυτές και ιδιοκτήτες της μονής της Καρδαμούτσας. Η μονή και οι μοναχοί της μνημονεύονται σε έγγραφα της Βενετοκρατίας τα έτη 1615, 1622, 1627, 1644 και 1648. Οι Κατσαράδες όριζαν σε ένα από τα συμβόλαια ότι το μοναστήρι πρέπει να μένει πάντα στα χέρια της οικογένειας, να μην παραχωρηθεί σε άλλη μονή και να φροντίζουν οι απόγονοι να υπάρχει πάντα μοναχός Κατσαράς εκεί. Το 1627 αναφέρεται επίσης με όλες της τις "παρτινέντζιες, περιβόλι, χωράφι, κελιά", ενώ οι μοναχοί και μέλη της οικογενείας έχουν περιουσία και στο Σκινιά, που απέχει από το μοναστήρι πορεία δύο ωρών. Το 1644 ένας ευγενής από τη Νεάπολη δίνει με ενοίκιο στη μονή τα χωράφια του στον Επάνω Κέραμο. Το 19ο αιώνα η περιοχή της μονής του Προφήτη Ηλία στο Σκινιά, που απέχει 2,5 ώρες με τα πόδια από τον Κέραμο, εκμισθωνόταν από τη μονή του Σωτήρoς σε ιδιώτες, αφήνοντας το ενδεχόμενο ο Προφήτης Ηλίας να αποτελούσε μετόχι του Σωτήρος ήδη από τα χρόνια της Βενετοκρατίας, αφού οι μοναχοί δε θα μπορούσαν αλλιώς να εκμεταλλευτούν την περιουσία του Σκινιά. Στην απογραφή του 1881 στη μονή Κεράμου κατοικούν τρεις μοναχοί και τέσσερις κοσμικοί.

Βιβλιογραφία

1. ΚΑΤΗΦΟΡΗ Μ., Χαρτογραφική Μελέτη του Μεραμπέλλου στα χρόνια της Βενετοκρατίας. Τα μοναστήρια στη χρήση και οργάνωση του χώρου. Εφαρμογή στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, 7, Κρήτη, 2005, , ,158, 202, 228 κ.ε.
2. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ Μ., Οικισμοί της επαρχίας Μεραμπέλλου Κρήτης, Απογραφόμενοι από το 1577 μέχρι και το 1991, 8, Νεάπολη, 1997, , ,99
3. ΨΙΛΑΚΗΣ Ν., Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης, 8, Ηράκλειο, 1994, , ,406
4. ΧΡΟΝΑΚΗ Δ., Μοναστήρια της περιοχής Επάνω Μεραμπέλλου κατά τη Βενετοκρατία, 10, , 1997, , 231 – 273 ,262 κ.ε.

Φωτογραφίες